دعای ششم صحیفه سجادیه: (دعا هنگام صبح و شام)(قسمت چهارم)

دعای ششم صحیفه سجادیه: (دعا هنگام صبح و شام)(قسمت چهارم)

اللَّهُمَ فَلَكَ الْحَمْدُ عَلَى مَا فَلَقْتَ لَنَا مِنَ الْإِصْبَاحِ، وَ مَتَّعْتَنَا بِهِ مِنْ ضَوْءِ النَّهَارِ، وَ بَصَّرْتَنَا مِنْ مَطَالِبِ الْأَقْوَاتِ، وَ وَقَيْتَنَا فِيهِ مِنْ طَوَارِقِ الْآفَاتِ.

«خدایا پس سپاس فقط تو را که با شکافتن و شکستن تاریکی ها صبح را به ما مرحمت فرمودی و ما را از نعمت روشنایی روز بهره مند ساختی و به ما آگاهی دادی که چگونه و از کجا به روزی دست یابیم و در تهیه مایحتاج زندگی ما را از آفت ها، حوادث و بلاها حفظ کردی.

تفاوت مفهوم دو واژه ضیاء و نور

امام سجاد علیه السلام در این فراز خداوند متعال را به لحاظ حکمت دقیق در آفرینش شب و روز و ممتاز ساختن آن دو از یکدیگر و ایجاد فصل های مختلف و کاستن از یکی و افزودن بر دیگری و این که شب را برای آرامش و روز را برای فعالیت قرار داده و روز را آفریده و ما را از ضیای آن بهره مند ساخته است ستایش می گوید زیرا تمام کارهای او بر پایه حکمت است.

در زبان عرب بین ضوء و نور تفاوت وجود دارد. ضوء به روشنایی حاصل از منبع نور گفته می شود حال آن که نور مربوط به روشنایی چیزی است که آن را از دیگری گرفته است همانند خورشید و ماه. از این رو در دعای سمات نور را به ماه و ضیاء را به خورشید نسبت داده و می فرماید:

« وَخَلَقْتَ بِهَاالشَّمْسَ وَ جَعَلْتَ الشَّمْسَ ضِيَاءً وَ خَلَقْتَ بِهَا الْقَمَرَ وَ جَعَلْتَ الْقَمَرَ نُوراً »[1]

خداوندا به حکمت خود خورشید را خلق کردی و آن را ضیاء قرار دادی و به حکمت خود ما را آفریدی و آن را نور قرار دادی.

پی نوشت:
[1].بحارالانوار، ج87، ص97

تفضل الهی در تعلیم نحوه فراهم آوردن روزی به انسان ها

امام زین العابدین علیه السلام در این فراز به این نکته مهم اشاره فرموده است که خداوند متعال به انسان ها آموخته است که روزی خود را چگونه و از کجا تهیه کنند. شاید در ابتدا این مسئله ساده جلوه کند که انسان ها با کشت و زرع روزی لازم را از زمین به دست می آورند

ولی باید دانست که تکرار یک واقعیت هر چند مهم باشد موجب می شود که ما آن را ساده توهم کنیم در حالی که با نگاه دقیق در می یابیم که

اولا: خداوند متعال آن چه را نیاز واقعی انسان است در مهد زمین قرار داده و کیفیت به دست آوردن روزی ازآن را به انسان آموخته است و

ثانیا: بین نیازهای انسان با استعدادی که در کشت زارها و معادن در پرورش نباتات، گیاهان و دانه ها و میوه ها است مطابقت دقیقی وجود دارد.

و ثالثا کیفیت ترکیب و تهیه غذاهای متنوع از ابتکاراتی است که ما همه آنها را از دستگاه آفرینش آموخته ایم و خداوند متعال فکر و تدبیر مناسب به ما عنایت کرده و طبیعت عالم را با الگوی نیازهای ما به صورت بسیار دقیق تنظیم فرموده است.

ایمن نگاه داشتن خداوند، انسان را از رخدادهای سهمگین

نکته دیگر در این فراز آن است که خداوند ما را از حوادث و بلاهای گوناگون و برخوردهای طبیعی نظام خاکی حفظ فرموده است چنان که در آیات کریمه قرآن به این مضمون نیز اشاره فرموده است. از جمله می فرماید:

1-« وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَميدَ بِكُم»[1]؛«در زمین کوه هایی را قرار دادیم که مبادا زمین به اضطراب در آید و امن و امان شما را به خطر افکند.

2-« وَ الْجِبالَ أَوْتادا»[2]،«کوه ها را در زمین همانند میخ های بسیار بزرگ و قوی کوبیدیم تا آن که زمین را ارام نگاه دارد.»

از آیات فوق به دست می آید که بین قرار دادن کوه ها و ایمنی از حرکت زمین و و زلزله ها رابطه ویژه ای است:

زیرا گاه در اثر بخارها و گازهای زیرزمینی که از گسل ها خارج می شود زمین به شدت می لرزد و گاه در اثر باران های بسیار و پیاپی که می آید و در زمین فرو می رود آب های جمع شده در عمق خاصی به پوسته ای فشرده و محکم می رسد که آب از آن عبور نمی کند و با تراکم آب و جریان آن قسمتی از خاک ها به طرف سرآشیبی قرار گرفته و سطح عمده ای از پوسته ظاهری زمین به حرکت در می اید.

وجود کوه ها از این گونه حرکات نیز جلوگیری کرده و آب ها را در دل خود جای داده و به صورت چشمه های خروشان ظاهر می گرداند هم چنین گازهای واقع در اطراف کره زمین سنگ های فضایی را که دارای حرکتی بسیار سریع هستند محترق کرده و از فرود آمدن که بسیار خطرناک و سهمگین است جلوگیری می کنند.

پی نوشت:
[1].لقمان، 10
[2].نبا، 7

و نیز چه بسیار ویروس ها و موجودات بسیار کوچک که اگر از سرعت رشد آنها جلوگیری نشود نسل انسانی را تهدید می کنند این ویروس ها با ویروس های دیگری که برای زندگی انسان ها سودمندند کنترل شده و از نفوذ آنها جلوگیری می شود

و یا جنیان که موجوداتی قوی و غیر قابل مشاهده اند و در این جهان نیز زندگی ویژه دارند اجازه ندارند از حد خود تجاوز کرده و برای انسان ها ایجاد مزاحمت کنند.

حضرت سجاد علیه السلام در این فراز از دعا خداوند متعال را سپاس می گوید که ما را از این سلسله تهاجم ها و آن چه را که کسی نمی داندو آن بزرگوار می داند در این جهان محفوظ داشته است راستی برای انهدام نسل انسان ها کافی بود که ویروس های زیان بار را بدون هیچ مانعی بر ما مسلط می کرد

مثلا در دریاها آبزیان بسیار ریزی هستند که هر یک در هر 24 ساعت 25 لیتر آب دریا را تصفیه می کنند اگر آنها نبودند و یا یک سلسله فعل و انفعال های شیمیایی دیگر نبود فقط فضولات حیوانات عظیم الجثه دریایی و یا لاشه مرده آنان دریاها را فاسد می کرد و در کم ترین مدت به حیات بشری خاتمه می داد.

برسی دعای ششم صحفیه سجادیه...